Stelling 3: Waarom duurt de tariefregulering zo lang?

Toepassing van fase 2 in 2029

Voor wie geldt straks fase 2 in 2029? Voor een tiental bestaande warmtebedrijven en voor de veelheid aan nieuwe bedrijven. Wie bepalen de voorwaarden voor fase 2 en wat neem zoveel tijd in? De volgende twee punten zijn relevant:

1. De portefeuille van bestaande warmtebedrijven moet verdeeld worden over projecten per lokaal vastgestelde warmtekavel.
2. Nieuwe kavels/bedrijven onder de Wcw moeten regels/voorwaarden krijgen voor inrichting van de verantwoording om tot op de kosten per kavel gebaseerde tarieven te komen.

Bij het 1^e punt komen veel belangen op tafel. Immers warmtebedrijven zijn corporate organisaties waar intern een commerciële socialisatie tussen projecten heeft plaatsgevonden. Nu de de kostprijs per kavel bepaald moet worden is dat een lastige en tijdrovende actie. En dat beseffen alle betrokkenen.

Het 2^e punt is makkelijker. Immers als je nog moet beginnen dat is het meest eenvoudig en maatschappelijk transparant om een financieel-economische richtlijn te hebben die vanaf het begin in de bedrijfsvoering wordt ingebed. Het opstellen hiervan hoeft dan niet ingewikkeld te zijn.

Het warmtelandschap en bestaande versus nieuwe bedrijven

Het huidige warmtelandschap bestaat uit 500.000 warmte-aansluitingen (weq) waarvan 400.000 in privaat bezit. Het Rijksdoel is 2.600.000 weq in 2050. Er zijn een beperkt aantal bestaande warmtebedrijven (met meerdere locaties/kavels) en er ontwikkelt zich op lokaal niveau een veelheid aan nieuwe publieke warmtebedrijven. Probleem van dit laatste is dat er bij al die nieuwe warmtenetten die in ontwikkeling zijn (en de komende jaren worden gerealiseerd) tegelijk een warmtebedrijf wordt opgericht dat er NU nog niet is. Voor de ACM bestaan die dus niet.

Politieke keuzes en transparantie

Daar komt nog iets anders bij. Bij die 2^e groep worden lokaal politieke keuzen gemaakt voor duurzame en betaalbare warmteoplossingen die starten onder de Wcw. Hoe krijg je het vervolgens aan de samenleving uitgelegd dat daarna nog 3 jaar de warmteprijs bepaald wordt op basis van oude (fossiele?) uitgangspunten. Dit is ongewenst en vraagt om aanscherping en aanpassing.

Huidige situatie en vertraging

Het gesprek wordt nu vooral gevoerd met de bestaande warmtebedrijven. Dat lijkt een complex-, tijd- en daarmee geldverslindend proces voor de ACM. Met een beoogde doorlooptijd van 4 jaar(!) voor de uitwerking. Welk maatschappelijk doel wordt hiermee gediend? Kan dat niet anders?

Erkenning van complexiteit

We erkennen de complexiteit om van een commercieel bedrijf de integrale portefeuille op te splitsen in deelproducten. Wellicht is dit helemaal niet wenselijk vanuit het bedrijf gezien. De mogelijkheid van plussen en minnen compenseren wordt immers beperkt.

Maar moeten daarom al die nieuwe bedrijven, gemeenten, projecten (met 2.100.000 nieuwe weq!) dan nog jaren wachten tot dat eigenbelang is opgelost? Het voorstel is daarom om tot 2029 te werken met 2 regelingen die vervolgens in elkaar geschoven worden. Namelijk voor alle warmtekavels waarover per 1 januari 2027 een besluit genomen wordt, zijn tariefregels (fase 3 van de regulering) per direct van toepassing. Die regels zijn dan ook per die datum beschikbaar. Voor bestaande bedrijven wordt in overleg de tijd genomen die wenselijk is tot maximaal 2029.

Slotbeschouwing
Daarom een pleidooi voor 2 routes. Als bestaande warmtebedrijven heldere en uitlegbare tarieven voor bewoners onnodig complex willen maken vanwege zakelijke belangen dan is dat blijkbaar zo. Maar we moeten zorgen dat al die nieuwe (publieke) warmtebedrijven die tempo willen maken in realisatie van nieuwe warmtenetten en uitlegbare betaalbare warmtetarieven hier geen last van hebben. Vandaar het pleidooi om per 1 januari 2027 te zorgen dat er in de Bcw voorzien wordt in de keuzemogelijkheid voor een 2e route waarbij fase 3 van de tariefregulering direct ingaat.