Fundamentele bezinning op risicomanagement is nodig

Een klimaatadaptieve en waterrobuuste inrichting van Nederland is het grote doel van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Wellicht bent u voortvarend aan de slag met klimaatadaptatie binnen uw organisatie. Op veel plaatsen zien wij veel enthousiasme en worden de schouders eronder gezet. Toch is een meer fundamentele bezinning nodig op de invloed van werkelijke risico’s en de (financiële) weerbaarheid van gemeenten als deze risico’s zich voordoen. Gerrit Jan van den Brink (Risk Sigma) en Bertrick van den Dikkenberg (Buro Loo) ontwikkelden de ‘Risicogerichte aanpak Klimaatadaptatie’ op basis van een ESG risico-assessment in de publieke sector.

In het huidige risicogesprek volgend uit de klimaatambities van het DPRA vindt nauwelijks ordening plaats in de prioriteit van aanpak en urgentie. Te vaak zien we bijvoorbeeld dat maatregelen tegen wateroverlast snel worden genomen vanwege de impact van de analyseresultaten op beslissers. Te vaak. Daarnaast ontbreken klimaatrisico’s in de meeste begrotingen van benodigde weerstandsreserve. Door de risico’s meer te wegen bij het uitvoeringsprogramma ontstaat een doelgericht investeringsprogramma waarin risico’s met de meeste impact op inwoners als eerste worden gemitigeerd.

Waarom voegt een dergelijke ESG risicomanagement iets toe aan de gemeentelijke discussie over risico’s in het kader van klimaatadaptatie? Wij noemen 5 kernpunten waar dit waarde toevoegt in uw organisatie:

1. Een gemeenschappelijke risicomaatstaf maakt een gefundeerde afweging ten opzichte van het risicobeleid en ten opzichte van andere risico‘s mogelijk. Door in gesprek te zijn met elkaar als organisatie wordt een gemeenschappelijke taal ontwikkeld rond risicomanagement van klimaatrisico’s. Die wordt uitgewerkt in een risicomaatstaf waarlangs gebeurtenissen gewogen kunnen worden. Zo worden gevolgen van hitte en droogte ook meer tastbaar gewogen in plaats van louter visuele afwegingen.
2. Begrotingsbeslissingen met betrekking tot klimaatadaptie kunnen zo beter worden onderbouwd en willekeur in maatregelen wordt voorkomen. Door een objectivering in de beschouwing van klimaatrisico’s ontstaat een transparante rangorde in maatregelen.
3. Scenario-analyse maakt een betere beoordeling van complexe risicosituaties mogelijk en biedt zo concreet handelingsperspectief. Geld is niet oneindig beschikbaar in de begrotingen waardoor afgewogen moet worden waar de meeste impact gemaakt kan worden. Hoe weeg je een hittegolf af tegen een extreme droogte? Met scenario’s maken we dit inzichtelijk en bieden we concrete oplossingen.
4. De (potentiële) gevolgen van risico‘s worden goed in kaart gebracht waardoor je beter bent voorbereid als stad. Stresstesten laten extreme klimaatgebeurtenissen zien. Een stresstest laat niet altijd de gevolgen van een potentiële gebeurtenis zien. Door risicomanagement inhoudelijk goed te laden met gevolgen en impact voor bewoners ontstaat een goed beeld van de impact van dergelijke gebeurtenissen in stad en dorp.
5. Klimaatrisico‘s kunnen op basis van het risicoassessment adequaat in de berekening van het weerstandsvermogen worden meegenomen. Wij zien in te weinig gemeentelijke begrotingen een serieuze analyse van mogelijke klimaateffecten in de risicoreservering van de weerstandsreserve. Klimaatverandering gaat echter door en zal gevolgen hebben voor de financiële huishouding van overheden en inwoners. Onze risico gestuurde aanpak geeft een gefundeerde basis voor een risicoreservering.

Uiteindelijk resulteert de aanpak van Risk Sigma en Buro Loo in inzicht in de risico’s en de onderlinge vergelijkbaarheid door een gelijke maatstaf en kan dit verder worden uitgewerkt naar mitigerende maatregelen. Een dergelijk maatregelpakket op hooflijnen is dan op risico’s geordend. Zo worden beschikbare middelen binnen de (gemeentelijke) beleidsprogramma’s zo effectief mogelijk ingezet voor het welzijn van de inwoners en het mitigeren van ESG klimaatrisico’s. De restrisico’s na uitvoer van de maatregelen worden berekend en aangeleverd voor opname in de risicoparagraaf weerstandsvermogen.

Zowel publieke als private organisaties lopen risico’s. Wij maken ze graag met en voor u inzichtelijk en laten de effecten van de verschillende mogelijke maatregelen zien, zodat u een goed onderbouwd advies aan de besluitvormers kunt voorleggen.

Kijk hiervoor ook eens bij ons thema ‘stad en dorp klimaatadaptief” https://www.buroloo.nl/themas/stad-en-dorp-klimaatadaptief/